تاریخچه پیدایش بورس در ایران | قسمت دوم

تاریخچه پیدایش بورس در ایران | قسمت دوم از داستان های صدتحلیل

 

تاریخچه پیدایش بورس در ایران :

مطالعه اولیه در مورد تاریخچه پیدایش بورس در ایران به سال ۱۳۱۵ هجری شمسی برمی‏گردد. در این سال فردی بلژیکی به نام ران نوترفلد پس از انجام مطالعاتی درباره تاسیس بورس در ایران، اساسنامه‌ی داخلی بورس را تهیه کرد و به مسئولان ایرانی ارائه کرد؛ اما چون همزمان با جنگ جهانی دوم بود ، تاسیس بورس بیش از ۲۵ سال به تاخیر افتاد تا اینکه در سال ۱۳۴۱ کمیسیونی با حضور وزارت بازرگانی و وزارت دارایی و بانک توسعه صنعت و معدن تشکیل شد و موافقت نامه ی اولیه ی تشکیل بورس سهام در این کمسیون تنظیم شد .

در اواخر سال ۱۳۴۱ هیئتی از بلژیک برای مشارکت در راه اندازی بورس به ایران آمدند و در سال ۱۳۴۵ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار در مجلس تصویب شد . و برای اجرا از سوی وزارت اقتصاد به بانک مرکزی ابلاغ شد. یک سال پس از ابلاغ در ۱۵ بهمن ۱۳۴۶ بورس اوراق بهادار تهران با انجام چند معامله بر روی بانک صنعت و معدن که بزرگترین مجتمع اقتصادی آن زمان بود ، به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.

تاریخچه پیدایش بورس در ایران

با وجود اینکه بورس ایران در طول ۴۵ سال فعالیت خود، فراز و فرود های بسیاری را تجربه کرده است اما می‏توان گفت که یکی از مهم‏ترین تحولات بازار بورس ایران تاسیس قانون جدیدی تحت عنوان قانون بازار اوراق بهادار در آذر ۱۳۸۴ بود . که هم زمینه توسعه بورس در ایران را فراهم کرده بود و هم نقایص آن را برطرف کرده بود.

براساس این قانون بخش نظارتی و عملیاتی بورس از هم تفکیک شد. به این معنا که سازمانی به عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد نظارتی بورس تاسیس شد.

سازمان بورس که تحت نظارت شورای عالی بورس فعالیت می‏کند ، وظایف متعددی را بر عهده دارد که مهم‏ترین آنها نظارت بر عملکرد بورس های مختلف در کشور است . که در حال حاضر ۴ بورس تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‏کند .

انواع بورس ها در  بازار ایران :

۱.بورس اوراق بهادار که در آن، سهام شرکت ها و سایر اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت خرید و فروش می‏شود.

بورس اوراق بهادار

۲٫فرابورس ایران که در آنجا هم مثل بورس اوراق بهادار تهران سهام شرکت ها و سایر انواع اوراق بهادار مثل اوراق اجاره و اوراق تسهیلات مسکن خرید و فروش می شود .

فرابورس

۳٫ بورس کالای ایران که در آن ، انواع کالاها مانند محصولات پتروشیمی، فلزات (مانند آلومنیوم)، محصولات کشاورزی (مانند کنجاله سویا) و… خرید و فروش می‏شود.

بورس کالا

۴. بورس انرژی که در آن حامل های انرژی از جمله برق خرید و فروش می‏شود.

تاریخچه پیدایش بورس | قسمت اول

تاریخچه پیدایش بورس | قسمت اول از داستان های صدتحلیل

تاریخچه‌ی پیدایش بورس به آن زمان برمی گردد که بازرگانان شهری به نام “بوروژ” در یک میدان رو به روی خانه ی بزرگ‌زاده ای به نام ” واندر بورس” جمع می شدند.

تاریخچه پیدایش بورس و بانک به آنجا بر می‏گردد که در اروپا افراد برای انجام مبادلات خود بر روی نیمکت های میدان های قدیمی می نشستند و پول هایشان را مبادله می کردند و از آنجا که لغت Bank  در زبان ایتالیایی به معنای نیمکت است ، بعد ها مراکزی که انجام مبادلات پولی را به عهده گرفتند ، به بانک معروف شدند . اما تاریخچه‌ی پیدایش بورس به قرن ۱۵ میلادی و کشور بلژیک برمی گردد. در آن زمان بازرگانان و کسبه‌ی شهری به نام “بوروژ” در شمال غربی بلژیک در یک میدان رو به روی خانه ی بزرگ‌زاده ای به نام  ” واندر بورس ” جمع می شدند و خرید و فروش می کردند. از آن تاریخ به بعد همه‌ی مکان‌هایی که مردم در آن خرید و فروش انجام می دادند به بورس معروف شدند و این روند رفته رفته نظم بیشتری گرفت و فقط بازرگانان، صرافان و دلالان اجازه ی خرید و فروش در آنجا را داشتند و پس از مدتی  تالار های بزرگ و مسقفی ایجاد شد و و مبادلات دیگر در این تالارها انجام می شد. که برخی آن زمان را به عنوان تاریخ رسمی تاسیس بورس میشناسند .

پیدایش بورس و بانک

خرید و فروش بازرگانان

در زمان های گذشته بازرگانان به دنبال راهی بودند تا ضررو زیان احتمالی خود را کاهش بدهند که شراکت راه بسیار خوبی برای کم کردن ریسک آنها بود .زیرا با شراکت چند نفر در یک کسب و کار ، همه ی افراد به میزان سهمی که دارند ، در سود و زیان شریک اند که همین عامل باعث تشکیل شرکت سهامی شد و اولین شرکت سهامی “ماسکوی” نام داشت که در سال ۱۹۵۳ میلادی ایجاد شد .

با گذشت زمان با گسترش فعالیت های تجاری در جهان نیاز به شرکا جدید ایجاد شد و پیدا کردن شرکا جدید هم احتیاج به مراکزی داشت  تا بین سرمایه گذاران و متقاضیان سرمایه ارتباط پیدا کند که این مراکز به بورس معروف شدند که در آن شرکت ها سهام خود را به سرمایه گذاران می فروختند تا شرکای بیشتری پیدا کنند.

تاریخچه پیدایش بورس

اولین بورس اواراق بهادار

در قرن ۱۷ میلادی در شهر آمستردام هلند ایجاد شد و کمپانی هند شرقی اولین شرکتی بود که سهام خود را در آن عرضه کرد و پس از آن در قرن ۱۸ اینگونه فعالیت ها در شهر لندن آغاز شد . در سال ۱۷۷۳ میلادی با خرید یک ساختمان مستقل توسط معامله گران فصل جدیدی آغاز شد و در نهایت در ۳ مارس ۱۸۰۱ میلادی بورس لندن فعالیت خود را شروع کرد .

 بورس نیویورک

بورس نیویورک که امروزه یکی از بزرگترین بورس های دنیاست در ۱۷ مِی ۱۷۹۲ میلادی توسط ۲۴ کارگزار بازار سهام در خیابان وال استریت نیویورک ایجاد شد  ، آنها زیر درخت چناری جمع شدند و توافق نامه ای را امضا کردند که به توافق نامه‌ی درخت چنار معروف شد که با امضای این توافق نامه فعالیت خریدو فروش سهام به صورت رسمی آغاز شد و عملا بورس نیویورک فعالیت خود را شروع کرد .با فعالیت های بورس های بزرگ جهان ، سایر کشور ها هم وارد بازار  بورس شدند و امروزه کمتر کشوری وجود دارد که بازار بورس نداشته باشد.