عوامل تعیین‌کننده نرخ دلار

هنوز ستاره نگرفته

بررسی‌های پژوهشی نشان می‌دهد نرخ ارز در اقتصاد ایران، تحت‌تاثیر پنج عامل کلیدی تعیین می‌شود. «تورم داخلی» که تابعی از «تولید و حجم پول» در اقتصاد است، درکنار «وضعیت ذخایر ارزی بانک مرکزی» که بازتاب «تراز تجاری کشور» به حساب می‌آید، همراه با «نرخ بازدهی سرمایه‌های جایگزین»، «انتظارات» و «اثرات درآمدهای نفتی» پنج عامل تعیین‌کننده نرخ ارز هستند. کارشناسان معتقدند یکی از اشتباهات صورت گرفته در رویکردهای پیشین بانک مرکزی در قبال نرخ ارز، قیمت‌گذاری نرخ ارز به صورت یک متغیر «برون‌زا» بود.بانک مرکزی در قیمت‌‌گذاری نرخ ارز نقش عوامل اثرگذار بر وضعیت ارزی کشور مثل تراز تجاری، تغییرات صورت گرفته در موجودی ارز و قیمت‌ نسبی کالاهای ایرانی و خارجی را نادیده می‌گرفت و بیش از هر چیز، تحت‌تاثیر عوامل سیاسی و به ویژه «جلب‌رضایت» مردم اقدام به قیمت‌گذاری می‌کرد. این در حالی است که قیمت ارز نیز مشابه سایر قیمت‌ها در اقتصاد، قاعدتا باید تحت‌تاثیر تغییرات صورت گرفته در سایر متغیرهای مرتبط، نشانه‌های اثرپذیری از تغییرات را از خود بروز دهد. نتیجه چنین رفتاری در دهه گذشته سه پیامد ناگوار برای اقتصاد ایران به‌دنبال داشته است. افزایش هزینه تمام شده کالاهای تولید داخل نسبت به کالاهای خارجی، از دست رفتن سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز و غیر‌واقعی شدن نرخ ارز سه پیامد حفظ ارزش پول ملی به‌صورت مصنوعی بوده است.

لزوم اجرای سریع یکسان‌سازی نرخ ارز در ایران

هنوز ستاره نگرفته

براساس گزارش فایننشیال تریبون، کاتریونا پیورفیلد، یکی از کارشناسان ارشد صندوق بین المللی پول گفت با توجه به اینکه دولت ایران بخش زیادی از پیش اقدامات لازم برای یکسان سازی نرخ ارز را انجام داده است این امکان وجود دارد که نرخ ارز در این کشور به زودی یکسان سازی شود.
وی تأکید کرد نیمی از واردات ایران بر اساس نرخ ارز در بازار انجام می شود و قیمت کالاها نیز بر اساس نرخ ارز بازار انعطاف پذیر هستند.
بازار ارز بین بانکی نیز در ایران مجددا شکل گرفته و به همین دلیل نیز زیر ساخت های لازم برای یکسان سازی زودهنگام نرخ ارز در ایران فراهم شده است.
وی که مسئولیت هیئت صندوق بین المللی پول که اخیرا به ایران سفر کردند را بر عهده داشت گفت این صندوق از ایران خواسته است تا نرخ ارز را یکسان سازی کند و شناوری آن را مدیریت کرده و بر همین اساس از مزایای آن استفاده کند.
صندوق بین المللی پول به صورت سالانه کارشناسان خود را به کشورهای عضو خود فرستاده تا سلامت اقتصادی آنها را مورد ارزیابی قرار دهند.
این کارشناسان پس از بازگشت به مقر این صندوق گزارش خود را ارائه داده و مدیران ارشد صندوق بین المللی پول در دیدار با مقامات کشورهای عضو، توصیه های لازم خود را بر مبنای همین ارزیابی ها به آنها ارائه می دهند.
ارزیابی اخیر که به مدت ۲ هفته در ایران صورت گرفت نشان داد که پس از توافق هسته ای و باز شدن برخی گره های اقتصاد ایران،  روند خروج از رکود آغاز شده است.
در سفر کارشناسان صندوق بین المللی پول به ایران، آنها با مقامات بانک مرکزی، وزارتخانه ها و سازمان ها، بخش خصوصی، اتاق بازرگانی، سازمان های مردم نهاد، شرکت ها و نهادهای اجتماعی جلساتی را برگزار کردند.
پیورفیلد، گفت در سفر امسال تفاوت های اساسی در اقتصاد ایران نسبت به پارسال شاهد بودیم.
وی ادامه داد در حالی که پارسال رشد اقتصادی ایران منفی بود امسال شاهد تغییرات شگرف و رشد ۶ تا ۶٫۵ درصدی بودیم.
این کارشناس اقتصادی معتقد است در صورتی که ایران سیاست یکسان سازی نرخ ارز را در زمان سقوط قیمت نفت در بازار جهانی اجرا می کرد می توانست از مزایای آن بهره ببرد.
پیورفیلد ادامه داد صندوق بین المللی پول بارها از ایران خواسته است تا یکسان‌سازی نرخ ارز را هر چه زودتر کلید بزند چرا که تفاوت نرخ رسمی و نرخ بازار ارز در ایران بیش از استاندارد ۲ درصد است.
وی در پاسخ به این سوال که چرا صندوق بین المللی پول تاریخ معینی را برای یکسان سازی نرخ ارز در ایران تعیین نمی کند گفت ما تاریخی را معین نمی کنیم چرا که در آخر این دولت ایران است که تشخیص خواهد داد چه موقع بازار ارز ثبات داشته و به منابع بین المللی دسترسی کافی دارد تا بتواند از افزایش یکباره نرخ ارز جلوگیری کند و این سیاست را اجرا شود.
وی همچنین گفت در سفر اخیر از مقامات ایرانی خواستیم تا بازار ارز را با افزایش قوانین مبادلات ارزی قانونمند کرده و با هدایت معاملات ارزی به سوی بانک ها به آنها شفافیت بیشتری ببخشند.
این کارشناسان در جلسات خود با مقامات ایرانی خواسته اند تا نظارت لحظه ای بر مبادلات ارزی را افزایش داده و زیر ساخت های لازم برای نظارت بر مبادلات ارزی را فراهم کند.
پیورفیلد معتقد است یکی از اصول بهبود اوضاع بازار ارز ایران افزایش شفافیت این بازار است.