تاریخچه پیدایش بورس در ایران | قسمت دوم

تاریخچه پیدایش بورس در ایران | قسمت دوم از داستان های صدتحلیل

 

تاریخچه پیدایش بورس در ایران :

مطالعه اولیه در مورد تاریخچه پیدایش بورس در ایران به سال ۱۳۱۵ هجری شمسی برمی‏گردد. در این سال فردی بلژیکی به نام ران نوترفلد پس از انجام مطالعاتی درباره تاسیس بورس در ایران، اساسنامه‌ی داخلی بورس را تهیه کرد و به مسئولان ایرانی ارائه کرد؛ اما چون همزمان با جنگ جهانی دوم بود ، تاسیس بورس بیش از ۲۵ سال به تاخیر افتاد تا اینکه در سال ۱۳۴۱ کمیسیونی با حضور وزارت بازرگانی و وزارت دارایی و بانک توسعه صنعت و معدن تشکیل شد و موافقت نامه ی اولیه ی تشکیل بورس سهام در این کمسیون تنظیم شد .

در اواخر سال ۱۳۴۱ هیئتی از بلژیک برای مشارکت در راه اندازی بورس به ایران آمدند و در سال ۱۳۴۵ قانون تشکیل بورس اوراق بهادار در مجلس تصویب شد . و برای اجرا از سوی وزارت اقتصاد به بانک مرکزی ابلاغ شد. یک سال پس از ابلاغ در ۱۵ بهمن ۱۳۴۶ بورس اوراق بهادار تهران با انجام چند معامله بر روی بانک صنعت و معدن که بزرگترین مجتمع اقتصادی آن زمان بود ، به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.

تاریخچه پیدایش بورس در ایران

با وجود اینکه بورس ایران در طول ۴۵ سال فعالیت خود، فراز و فرود های بسیاری را تجربه کرده است اما می‏توان گفت که یکی از مهم‏ترین تحولات بازار بورس ایران تاسیس قانون جدیدی تحت عنوان قانون بازار اوراق بهادار در آذر ۱۳۸۴ بود . که هم زمینه توسعه بورس در ایران را فراهم کرده بود و هم نقایص آن را برطرف کرده بود.

براساس این قانون بخش نظارتی و عملیاتی بورس از هم تفکیک شد. به این معنا که سازمانی به عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد نظارتی بورس تاسیس شد.

سازمان بورس که تحت نظارت شورای عالی بورس فعالیت می‏کند ، وظایف متعددی را بر عهده دارد که مهم‏ترین آنها نظارت بر عملکرد بورس های مختلف در کشور است . که در حال حاضر ۴ بورس تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‏کند .

انواع بورس ها در  بازار ایران :

۱.بورس اوراق بهادار که در آن، سهام شرکت ها و سایر اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت خرید و فروش می‏شود.

بورس اوراق بهادار

۲٫فرابورس ایران که در آنجا هم مثل بورس اوراق بهادار تهران سهام شرکت ها و سایر انواع اوراق بهادار مثل اوراق اجاره و اوراق تسهیلات مسکن خرید و فروش می شود .

فرابورس

۳٫ بورس کالای ایران که در آن ، انواع کالاها مانند محصولات پتروشیمی، فلزات (مانند آلومنیوم)، محصولات کشاورزی (مانند کنجاله سویا) و… خرید و فروش می‏شود.

بورس کالا

۴. بورس انرژی که در آن حامل های انرژی از جمله برق خرید و فروش می‏شود.

تعریف برخی از واژه های بانکی

قیمت تمام شده پول: هزینه ای که برای جمع آوری یک واحد پول صرف میشود.

نحوه محاسبه: (هزینه بهره ای + هزینه غیر بهره ای) تقسیم بر خالص منابع.

هزینه های بهره ای: هزینه هایی هستند که بابت سود سپرده ها پرداخت میشوند.

هزینه های غیر بهره ای: شامل هزینه پرسنلی، اداری، عمومی، استهلاک و مطالبات مشکوک الوصول است.

حاشیه سود یا Spread : سود و وجه التزام دریافتی از محل تسهیلات منهای سود پرداختی به سپرده ها.

سود و وجه التزام دریافتی شامل سرفصلهای ۲۶۵ و ۲۶۷ (به غیر از کارمزد و وجه التزام وام قرض الحسنه و اعتبارات اسنادی) به همراه درآمد اوراق مشارکت (سرفصل ۲۷۰ معین ۹) میباشد.

سود پرداختی شامل سرفصل ۱۲۱ به استثنای سود پرداختی به سپرده های ارزی، سرمایه گذاریها، هزینه کسر منابع و … خواهد بود.

منابع آزاد: کل منابع منهای ذخیره قانونی.

ذخیره (سپرده) قانونی: بخشی از سپرده های جذب شده توسط بانکها، نزد بانک مرکزی تودیع میشود که به آن ذخیره میگویند در حال حاضر نرخ آن برای حسابهای قرض الحسنه ۱۰ % و سایر سپرده ها ۱۳ % است.

نرخ موثر تسهیلات: یعنی میزان نرخ درآمدزایی بانک ناشی از پرداخت تسهیلات.

نحوه محاسبه: (کل سود و وجه التزام منهای سود و وجه التزام وام قرض الحسنه) تقسیم بر خالص مصارف.

خالص مصارف: جمع کل تسهیلات پرداختی و معوقات منهای سود سالهای آینده.

نرخ ریسک تسهیلاتی: (حاصل تقسیم مطالبات بر خالص مصارف) ضربدر ۱۰۰٫

درآمد مشاع: درآمد حاصله از سود تسهیلات و وجه التزام و … که بین بانک و مشتریان تقسیم میشود.

درآمد غیر مشاع: درآمدهای حاصله که مختص بانک میباشد. مانند: کارمزد ضمانتنامه و سایر کارمزدها.

Eps: (Earning Per Share): به معنای سود هر سهم بوده و از تقسیم کل سود بر تعداد سهام بدست می آید و نشان دهندهی سودی است که بابت هر سهم حاصل گردیده است. هنگامی که گفته می شود نتیجه عملکرد شعبه در تحقق Eps یک ریال بوده است، بدین معناست که شعبه مزبور برای هر سهم بانک معادل یک ریال سود محقق نموده است.

Lps: (Loss Per Share) : به معنای زیان هر سهم میباشد. هنگامی که گفته میشود نتیجه عملکرد شعبه معادل یک ریال Lps بوده است بدین معناست که شعبه مزبور هر سهم بانک را معادل یک ریال زیان نموده است.

مضمون عنه: (ضمانت شده یا ضمانت خواه): شخصی که درخواست صدور ضمانتنامه مینماید.

مضمون له: (ضمانت گیر یا ذینفع ضمانتنامه): شخصی که از صدور ضمانتنامه منتفع میگردد.

تاریخچه پیدایش بورس | قسمت اول

تاریخچه پیدایش بورس | قسمت اول از داستان های صدتحلیل

تاریخچه‌ی پیدایش بورس به آن زمان برمی گردد که بازرگانان شهری به نام “بوروژ” در یک میدان رو به روی خانه ی بزرگ‌زاده ای به نام ” واندر بورس” جمع می شدند.

تاریخچه پیدایش بورس و بانک به آنجا بر می‏گردد که در اروپا افراد برای انجام مبادلات خود بر روی نیمکت های میدان های قدیمی می نشستند و پول هایشان را مبادله می کردند و از آنجا که لغت Bank  در زبان ایتالیایی به معنای نیمکت است ، بعد ها مراکزی که انجام مبادلات پولی را به عهده گرفتند ، به بانک معروف شدند . اما تاریخچه‌ی پیدایش بورس به قرن ۱۵ میلادی و کشور بلژیک برمی گردد. در آن زمان بازرگانان و کسبه‌ی شهری به نام “بوروژ” در شمال غربی بلژیک در یک میدان رو به روی خانه ی بزرگ‌زاده ای به نام  ” واندر بورس ” جمع می شدند و خرید و فروش می کردند. از آن تاریخ به بعد همه‌ی مکان‌هایی که مردم در آن خرید و فروش انجام می دادند به بورس معروف شدند و این روند رفته رفته نظم بیشتری گرفت و فقط بازرگانان، صرافان و دلالان اجازه ی خرید و فروش در آنجا را داشتند و پس از مدتی  تالار های بزرگ و مسقفی ایجاد شد و و مبادلات دیگر در این تالارها انجام می شد. که برخی آن زمان را به عنوان تاریخ رسمی تاسیس بورس میشناسند .

پیدایش بورس و بانک

خرید و فروش بازرگانان

در زمان های گذشته بازرگانان به دنبال راهی بودند تا ضررو زیان احتمالی خود را کاهش بدهند که شراکت راه بسیار خوبی برای کم کردن ریسک آنها بود .زیرا با شراکت چند نفر در یک کسب و کار ، همه ی افراد به میزان سهمی که دارند ، در سود و زیان شریک اند که همین عامل باعث تشکیل شرکت سهامی شد و اولین شرکت سهامی “ماسکوی” نام داشت که در سال ۱۹۵۳ میلادی ایجاد شد .

با گذشت زمان با گسترش فعالیت های تجاری در جهان نیاز به شرکا جدید ایجاد شد و پیدا کردن شرکا جدید هم احتیاج به مراکزی داشت  تا بین سرمایه گذاران و متقاضیان سرمایه ارتباط پیدا کند که این مراکز به بورس معروف شدند که در آن شرکت ها سهام خود را به سرمایه گذاران می فروختند تا شرکای بیشتری پیدا کنند.

تاریخچه پیدایش بورس

اولین بورس اواراق بهادار

در قرن ۱۷ میلادی در شهر آمستردام هلند ایجاد شد و کمپانی هند شرقی اولین شرکتی بود که سهام خود را در آن عرضه کرد و پس از آن در قرن ۱۸ اینگونه فعالیت ها در شهر لندن آغاز شد . در سال ۱۷۷۳ میلادی با خرید یک ساختمان مستقل توسط معامله گران فصل جدیدی آغاز شد و در نهایت در ۳ مارس ۱۸۰۱ میلادی بورس لندن فعالیت خود را شروع کرد .

 بورس نیویورک

بورس نیویورک که امروزه یکی از بزرگترین بورس های دنیاست در ۱۷ مِی ۱۷۹۲ میلادی توسط ۲۴ کارگزار بازار سهام در خیابان وال استریت نیویورک ایجاد شد  ، آنها زیر درخت چناری جمع شدند و توافق نامه ای را امضا کردند که به توافق نامه‌ی درخت چنار معروف شد که با امضای این توافق نامه فعالیت خریدو فروش سهام به صورت رسمی آغاز شد و عملا بورس نیویورک فعالیت خود را شروع کرد .با فعالیت های بورس های بزرگ جهان ، سایر کشور ها هم وارد بازار  بورس شدند و امروزه کمتر کشوری وجود دارد که بازار بورس نداشته باشد.

عوامل تعیین‌کننده نرخ دلار

بررسی‌های پژوهشی نشان می‌دهد نرخ ارز در اقتصاد ایران، تحت‌تاثیر پنج عامل کلیدی تعیین می‌شود. «تورم داخلی» که تابعی از «تولید و حجم پول» در اقتصاد است، درکنار «وضعیت ذخایر ارزی بانک مرکزی» که بازتاب «تراز تجاری کشور» به حساب می‌آید، همراه با «نرخ بازدهی سرمایه‌های جایگزین»، «انتظارات» و «اثرات درآمدهای نفتی» پنج عامل تعیین‌کننده نرخ ارز هستند. کارشناسان معتقدند یکی از اشتباهات صورت گرفته در رویکردهای پیشین بانک مرکزی در قبال نرخ ارز، قیمت‌گذاری نرخ ارز به صورت یک متغیر «برون‌زا» بود.بانک مرکزی در قیمت‌‌گذاری نرخ ارز نقش عوامل اثرگذار بر وضعیت ارزی کشور مثل تراز تجاری، تغییرات صورت گرفته در موجودی ارز و قیمت‌ نسبی کالاهای ایرانی و خارجی را نادیده می‌گرفت و بیش از هر چیز، تحت‌تاثیر عوامل سیاسی و به ویژه «جلب‌رضایت» مردم اقدام به قیمت‌گذاری می‌کرد. این در حالی است که قیمت ارز نیز مشابه سایر قیمت‌ها در اقتصاد، قاعدتا باید تحت‌تاثیر تغییرات صورت گرفته در سایر متغیرهای مرتبط، نشانه‌های اثرپذیری از تغییرات را از خود بروز دهد. نتیجه چنین رفتاری در دهه گذشته سه پیامد ناگوار برای اقتصاد ایران به‌دنبال داشته است. افزایش هزینه تمام شده کالاهای تولید داخل نسبت به کالاهای خارجی، از دست رفتن سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز و غیر‌واقعی شدن نرخ ارز سه پیامد حفظ ارزش پول ملی به‌صورت مصنوعی بوده است.

لزوم اجرای سریع یکسان‌سازی نرخ ارز در ایران

براساس گزارش فایننشیال تریبون، کاتریونا پیورفیلد، یکی از کارشناسان ارشد صندوق بین المللی پول گفت با توجه به اینکه دولت ایران بخش زیادی از پیش اقدامات لازم برای یکسان سازی نرخ ارز را انجام داده است این امکان وجود دارد که نرخ ارز در این کشور به زودی یکسان سازی شود.
وی تأکید کرد نیمی از واردات ایران بر اساس نرخ ارز در بازار انجام می شود و قیمت کالاها نیز بر اساس نرخ ارز بازار انعطاف پذیر هستند.
بازار ارز بین بانکی نیز در ایران مجددا شکل گرفته و به همین دلیل نیز زیر ساخت های لازم برای یکسان سازی زودهنگام نرخ ارز در ایران فراهم شده است.
وی که مسئولیت هیئت صندوق بین المللی پول که اخیرا به ایران سفر کردند را بر عهده داشت گفت این صندوق از ایران خواسته است تا نرخ ارز را یکسان سازی کند و شناوری آن را مدیریت کرده و بر همین اساس از مزایای آن استفاده کند.
صندوق بین المللی پول به صورت سالانه کارشناسان خود را به کشورهای عضو خود فرستاده تا سلامت اقتصادی آنها را مورد ارزیابی قرار دهند.
این کارشناسان پس از بازگشت به مقر این صندوق گزارش خود را ارائه داده و مدیران ارشد صندوق بین المللی پول در دیدار با مقامات کشورهای عضو، توصیه های لازم خود را بر مبنای همین ارزیابی ها به آنها ارائه می دهند.
ارزیابی اخیر که به مدت ۲ هفته در ایران صورت گرفت نشان داد که پس از توافق هسته ای و باز شدن برخی گره های اقتصاد ایران،  روند خروج از رکود آغاز شده است.
در سفر کارشناسان صندوق بین المللی پول به ایران، آنها با مقامات بانک مرکزی، وزارتخانه ها و سازمان ها، بخش خصوصی، اتاق بازرگانی، سازمان های مردم نهاد، شرکت ها و نهادهای اجتماعی جلساتی را برگزار کردند.
پیورفیلد، گفت در سفر امسال تفاوت های اساسی در اقتصاد ایران نسبت به پارسال شاهد بودیم.
وی ادامه داد در حالی که پارسال رشد اقتصادی ایران منفی بود امسال شاهد تغییرات شگرف و رشد ۶ تا ۶٫۵ درصدی بودیم.
این کارشناس اقتصادی معتقد است در صورتی که ایران سیاست یکسان سازی نرخ ارز را در زمان سقوط قیمت نفت در بازار جهانی اجرا می کرد می توانست از مزایای آن بهره ببرد.
پیورفیلد ادامه داد صندوق بین المللی پول بارها از ایران خواسته است تا یکسان‌سازی نرخ ارز را هر چه زودتر کلید بزند چرا که تفاوت نرخ رسمی و نرخ بازار ارز در ایران بیش از استاندارد ۲ درصد است.
وی در پاسخ به این سوال که چرا صندوق بین المللی پول تاریخ معینی را برای یکسان سازی نرخ ارز در ایران تعیین نمی کند گفت ما تاریخی را معین نمی کنیم چرا که در آخر این دولت ایران است که تشخیص خواهد داد چه موقع بازار ارز ثبات داشته و به منابع بین المللی دسترسی کافی دارد تا بتواند از افزایش یکباره نرخ ارز جلوگیری کند و این سیاست را اجرا شود.
وی همچنین گفت در سفر اخیر از مقامات ایرانی خواستیم تا بازار ارز را با افزایش قوانین مبادلات ارزی قانونمند کرده و با هدایت معاملات ارزی به سوی بانک ها به آنها شفافیت بیشتری ببخشند.
این کارشناسان در جلسات خود با مقامات ایرانی خواسته اند تا نظارت لحظه ای بر مبادلات ارزی را افزایش داده و زیر ساخت های لازم برای نظارت بر مبادلات ارزی را فراهم کند.
پیورفیلد معتقد است یکی از اصول بهبود اوضاع بازار ارز ایران افزایش شفافیت این بازار است.

شعری زیبا با تمام حروف الفبا، برای خدا

(ا) الا یا ایها الاول به نامت ابتدا کردم
(ب) برای عاشقی کردن به نامت اقتدا کردم
(پ) پشیمانم پریشانم که بر خالق جفا کردم
(ت) توکل بر شما کردم بسویت التجا کردم
(ث) ثنا کردم دعا کردم صفا کردم
(ج) جوانی را خطا کردم زمهرت امتناع کردم
(چ) چرایش را نمیدانم ببخشا که خطا کردم
(ح) حصارم شد گناهانی که آنجا در خفا کردم
(خ) خداوندا تو میدانی سر غفلت چه هاکردم
(د) دلم پر مهر تو اما چه بی پروا گناه کردم
(ذ) ذلالم داده ای اکنون که بر تو اقتدا کردم

(ر) رهت گم کرده بودم من که گفتم اشتباه کردم
(ز) زبانم قاصر از مدح و کمی با حق صفاکردم
(س) سرم شوریده میخواهی سرم از تن جدا کردم
(ش) شدی شافی برای دل تقاضای شفا کردم
(ص) صدا کردی که ادعونی خدایا من صدا کردم
(ض) ضعیف و ناتوانم من به در گاهت ندا کردم
(ط) طلسم از دل شکستم من که جادو بی بها کرد

(ظ) ظلمت نفس اماره که شکوه بر صبا کردم
(ع) علیمی عالمی بر من ببخشا که خطا کردم
(غ) غمی غمگین به دل دارم که نجوا با خدا کردم
(ف) فقیرم بر سر کویت غنی را من صدا کردم
(ق) قلم را من به قرآن کریمت مقتدا کردم
(ک) کتابت ساقی دلها قرائت والضحی کردم
(گ) گرم از درگهت رانی نمی رنجم خطا کردم
(ل) لبم خاموش و دل را با تکاثر آشنا کردم
(م) مرا سوی خود آوردی از این رو من صفا کردم
(ن) نرانی از درگهت یا رب که الله راصدا کردم
(و) ولی را من تو می دانم تورا هم مقتدا کردم
(ه) همین شعرم به درگاهت قبول افتد دلم را مبتلا کردم
(ی) یکی عبد گنهکارم اگرعفوم کنی یارب غزل را انتها کردم

زندگی زیباست…

کانال رسمی بانک صادرات ایران در پیام رسان تلگرام

با راه اندازی کانال تلگرامی بانک صادرات ایران با شناسه bank_saderat_ir@، این بانک بصورت رسمی فعالیت در پیام رسان تلگرام را آغاز کرد.
به گزارش روابط عمومی بانک صادرات ایران، این کانال با هدف انتشار اخبار و اطلاع رسانی های مهم بانک، تبلیغات محصولات و خدمات، ارائه آموزشهای مفید مرتبط با خدمات بانکی(شامل آموزش نکات کلیدی در حوزه بانکداری اینترنتی، همراه بانک و…) ارائه آموزشهایی مرتبط با مسائل امنیتی سامانه های الکترونیک بانک و نیز ارائه گزارش ها و مقاله های بانکی و اقتصادی راه اندازی گردیده است.
بر این اساس مشتریان، سهامداران، کارکنان و سایر ذینفعان از این پس می توانند اخبار و اطلاعات موثق درباره بانک صادرات ایران را از طریق کانال تلگرامی مزبور دریافت نمایند.
برای عضویت در کانال تلگرامی بانک صادرات ایران می توانید از لینک زیر استفاده نمایید:

https://goo.gl/GtUFVy

پیشنهادها و انتقادهای سازنده شما همراهان گرامی ما را در توسعه بیشتر و ارتقای کیفیت فعالیتهای بانک صادرات ایران در شبکه اجتماعی یاری می نماید.
نظرات و پیشنهادات خود را می توانید از طریق صندوق پست الکترونیک info@bsi.ir  و یا شماره تلفن ٨٨٨٣٦١٣٢ با ما در میان بگذارید.

مشخصات کانال رسمی بانک صادرات ایران در شبکه پیام رسان تلگرام بشرح زیر است:
لینک کانال: https://t.me/bank_saderat_ir
شناسه کانال: bank_saderat_ir@

اطلاعیه: ایجاد سایت روستای کام

دوستان و همراهان گرامی

از آنجایی که وعده کرده بودیم که روستای کام سایتی با سامانه های مستقل مربوط به خود داشته باشد سایت روستای کام به صورت آزمایشی و با دامنه مستقل با آدرس http://www.kamvil.ir راه اندازی گردید. پس از تکمیل اطلاعات و بخش های مختلف آن، همین سایت از حالت آزمایشی خارج و در دسترس عموم قرار خواهد گرفت. ما را تکمیل کردن بخش های مختلف سایت روستای کام همراهی بفرمایید.

چنانچه دوستانی تمایل به همکاری در بخش های مختلف سایت روستا دارند می توانند با شماره همراه ۰۹۲۱۶۷۱۷۲۵۲ در تلگرام ارتباط برقرار نمایند. منتظر نظرات ارزشمند و سازنده شما هستیم.

 

نقش مردم در انتخابات

نقش مردم در تمام انتخابات عنصر کلیدی و عامل تعیین کننده می باشد. آنچه که از اهمیت برخوردار است، این که نخبگان جامعه باید اطلاع رسانی لازم و کافی در رابطه با مسائل گوناگون انجام دهند و نامزدهای انتخاباتی نیز برنامه های خود را به دور از شعارهای فریبنده و غیرعملی به مردم ابلاغ کنند تا مردم با شناخت و آگاهی لازم به کاندیدای موردنظر خود رای دهند. از طرفی انتخابات پیوند مستقیم با حق رأی دارد لذا تعریف رأی نیز ما را در شناخت امر انتخابات کمک می کند.

 رأی: عملی تشریفاتی و حقوقی را که شهروندان با انجام آن، طبق ظوابط و شرایط قانونی به گزینش نماینده یا نمایندگان می پردازد رأی گویند.

 بنابراین در مورد انتخابات و انتخاب دو نکته مهم و اساسی وجود دارد:

 الف ـ گزینش و آزادی در گزینش: یعنی از یک سو آزادی در کاندیدا شدن وجود داشته باشد و از سوی آزادی در گزینش، یعنی به خاطر وجود کاندیدای مختلف و متعدد برای افراد فرصت گزینش و انتخاب باشد لذا در جای که کاندیدا با محدودیت روبرو باشند چون رقابت قاطع و جدی وجود ندارد لذا گزینش نیز اهمیت خود را از دست می دهد.

 ب ـ وجود رأی دهندگان: رأی دهندگان منشأ و مرجع مشروعیت برای نامزدهای انتخاباتی است با گزینش و آرای رأی دهندگان، نمایندگان از مشروعیت و اقتدار لازم برای نمایندگی برخوردار می گردند، اگر مردم به کسی رأی ندهند نمایندگی مشروع وجود نخواهد داشت. لذا مشروعیت یک نظام سیاسی در گروه آرای مردم و مشارکت آنها است و هر چه مردم در انتخابات شرکت شکوهمند داشته باشند به همان میزان مشروعیت نمایندگان و نظام سیاسی از درجه بالای مشروعیت برخوردار می گردد.

 اهمیت رأی دهنگان و مردم چنان والاست که اگر آنان احساس نارضایتی از نمایندگانشان نسبت به تکالیف و مصالح نمایند. می توانند آنان را مورد بازخواست قرار دهند و با باز پس گرفتن آرای خود از آنان سلب مشروعت نمایند.

انواع ضمانتنامه های بانکی و مقررات آن

با توجه به تعهد بانک در صدور هر ضمانت نامه و احتمال پرداخت وجه ضمانت نامه به کارفرما ، در قبال هر ضمانت نامه وثایقی از مشتری دریافت می شود . این وثایق با توجه به نوع ضمانت نامه ، توانایی مالی ، اهلیت مشتری و تشخیص بانک در مورد هر مشتری و هر ضمانت نامه می تواند متفاوت باشد .

ضمانت نامه بانکی تعهدی است که بانک در قبال قرارداد متقاضی با کارفرما صادر می نماید و در صورت درخواست کارفرما به هر دلیل بانک وجه ضمانت نامه را بدون قید و شرط به کارفرما ” ذینفع “پرداخت می نماید ،انواع ضمانت نامه ها را می توان به شرح زیر مشخص نمود.

 

ضمانت نامه شرکت در مناقصه

معمولا ارگانهای دولتی و غیردولتی برای واگذاری پروژه های خود با پایین ترین قیمت به مجریان ، اقدام به برگزاری مناقصه می نمایند . لذا برای اطمینان از برگزاری صحیح مناقصه معمولا از شرکت کنندگان در مناقصه ، ضمانت نامه شرکت در مناقصه اخذ می نمایند این ضمانت نامه به سازمان برگزار کننده مناقصه اجازه می دهد در صورتیکه شرکت کننده در مناقصه به تعهدات خود عمل ننماید و از این بابت زیانی به دستگاه مناقصه گزار وارد گردد ، وجه ضمانت نامه را از بانک دریافت نماید .

 

ضمانت نامه شرکت در مزایده

معمولا بعضی از سازمان ها بر اساس ضوابط خود ، اقدام به فروش اموال منقول یا غیر منقول می نمایند . این سازمان ها برای جلوگیری از تضییع حقوق برگزار کننده مزایده و فروش اموال به بالا ترین قیمت ممکن ، مزایده برگزار می نمایند . این سازمانها ممکن است از شرکت کنندگان در مزایده ضمانت نامه ای تحت عنوان ضمانت نامه شرکت در مزایده اخذ نمایند تا در صورتیکه شرکت کننده در مزایده به تعهدات خود عمل ننماید وجه این ضمانت نامه را از بانک مربوطه مطالبه نمایند .

 

ضمانت نامه حسن اجرای تعهدات

پس از انجام مناقصه و تشخیص برنده مناقصه ممکن است ذینفع ضمانت نامه به منظور تضمین اجرای صحیح پروژه از طرف قرارداد خود ،درخواست ارائه این نوع ضمانت نامه را می نماید . لذا این نوع ضمانت نامه تا اجرای کامل قرارداد در اختیار کارفرما باقی میماند . اگر در هر مرحله از کار ، مجری طرح به تعهدات خود عمل نکرده و کارفرما از عملکرد او ناراضی باشد ، می تواند بابت خسارت خود وجه ضمانت نامه را از بانک مطالبه و دریافت نماید

 

ضمانت نامه پیش پرداخت

بعد از انعقاد قرارداد بین کارفرما و پیمانکار یا در هر مرحله ای از انجام کار با توافق طرفین ، ممکن است به منظور تجهیز کارگاه یا تقویت بنیه مالی پیمانکار درصدی از مبلغ قرارداد به صورت پیش پرداخت از طرف کارفرما به پیمانکار در قبال ارائه ضمانتنامه پرداخت نماید  . معمولا در قبال این پیش پرداخت ضمانت نامه بانکی از طرف پیمانکار به کارفرما ارائه می شود که اصطلاحا ضمانت نامه پیش پرداخت نامیده می شود .

 

ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان

در هر مرحله با پیشرفت پروژه پیمانکار صورت وضعیت هزینه های انجام شده را برای کارفرما ارسال و با تائید کارفرما پس از کسر درصدی از هر صورت وضعیت به عنوان کسور وجه الضمان مابقی وجه آن را به پیمانکار پرداخت می نماید . پس از اتمام قرارداد پروژه به صورت تحویل موقت به کارفرما تحویل داده می شود تا در صورت تائید آن در مدتی معین ، درصد مکسوره مذکور فوق به پیمانکار پرداخت میشود . اگر در فاصله تحویل موقت تا تحویل قطعی پیمانکار بخواهد کسور وجه الضمان را از کارفرما دریافت کند . به درخواست پیمانکار ضمانت نامه بانکی به او ارائه میگردد . این نوع ضمانت نامه را استرداد کسور وجه الضمان می نامیم .

 

ضمانت نامه تعهد پرداخت

به موجب این ضمانت نامه بانک پرداخت بدهی یک متقاضی از انجام معامله یا کاری مشخص را تعهد می نماید و اگر بدهکار بدهی خود را به موقع به طلبکار پرداخت نکند، او میتواند مطالبات خود را به مبلغ مندرج در ضمانت نامه از بانک دریافت نماید.

 

ضمانت نامه گمرکی

ضمانتنامه گمرکی به منظور ترخیص کالا از گمرکات کشور و به نفع گمرک بابت حقوق و عوارض کالای وارداتی به تقاضای مشتریان از طرف بانک صادر و به گمرکات ارائه میگردد . در صورت تامین و یا عدم تامین وجه ضمانت نامه از طرف متقاضی ، بانک موظف میباشد در سررسید ضمانت نامه ، وجه ضمانت نامه را بحساب تعیین شده از طرف گمرک واریز نماید.

 

شرایط کلی و عمومی برای صدور ضمانت نامه ها در بانک

پس از آشنایی با انواع ضمانت نامه بانکی با شرایط کلی و عمومی برای صدور هر ضمانت نامه توسط بانک بشرح زیر اشاره می کنیم .
۱٫    متقاضی می باید اهلیت انجام مفاد قرارداد با کارفرما را داشته باشد
۲٫    نوع و مبلغ ضمانت نامه بایستی مشخص باشد .
۳٫    ذینفع ضمانت نامه باید معین باشد .
۴٫    نوع و مبلغ وثایق ضمانت نامه باید معلوم باشد.
۵٫    کارمزد ضمانت بر اساس تعرفه بانک مرکزی ج.ا.ا مشخص می گردد .
۶٫    مدت ضمانت نامه تعیین گردد .

 

سپرده نقدی ضمانت نامه ها

معمولا بانک درصدی از مبلغ هر ضمانت نامه را بعنوان سپرده نقدی از مشتری دریافت می کند . این مبلغ در بانک  با توجه به وضعیت مالی ، شرایط هر مشتری و نوع ضمانت نامه تعیین می گردد . (البته سپرده نقدی به صورت امانی در اختیار بانک بوده و در زمان ابطال ضمانت نامه به مشتری مسترد  می شود .)

 

کارمزد ضمانت نامه ها

بانک در قبال صدور هر ضمانت نامه کارمزدی را از مشتری دریافت می کند . این کارمزد بر اساس نوع ، مبلغ و مدت هر ضمانت نامه محاسبه و در هنگام صدور ضمانت نامه از مشتری اخذ می گردد .

 

وثایق ضمانت نامه ها

با توجه به تعهد بانک در صدور هر ضمانت نامه و احتمال پرداخت وجه ضمانت نامه به کارفرما ، در قبال هر ضمانت نامه وثایقی از مشتری دریافت می شود . این وثایق با توجه به نوع ضمانت نامه ، توانایی مالی ، اهلیت مشتری و تشخیص بانک در مورد هر مشتری و هر ضمانت نامه می تواند متفاوت باشد . وثایق ضمانت نامه ها در بانک می تواند یک یا ترکیبی از موارد زیر باشد :
۱٫    سفته تضمینی به میزان ۱۲۰% غیرنقدی ضمانت نامه ها به امضای متقاضی و پشت نویسی ضامن مورد قبول بانک
۲٫    ترهین وثیقه ملکی به میزان مورد نظر بانک با توجه به مبلغ ضمانت نامه و مبلغ سپرده نقدی .
۳٫    اوراق مشارکت معتبر .
۴٫    سپرده سرمایه گذاری بلند مدت بانکی .
۵٫    سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس .
۶٫    ضمانتنامه بانکی .
مقررات مربوط به ضمانت نامه

ویژگی های اصلی ضمانت نامه را می توان به صورت زیر مشخص نمود :

۱٫    در صورت تقاضای ضبط ضمانت نامه توسط کارفرما به هر دلیل و بدون هیچ قید و شرطی بانک موظف به پرداخت وجه ضمانت نامه می باشد .
۲٫    در صورت پرداخت وجه ضمانت نامه به کارفرما ، مشتری موظف به تامین وجه ضمانت نامه و خسارت بانک می باشد
۳٫    در مورد تمدید ضمانت نامه اگر در متن ضمانت نامه پیش بینی شده باشد طبق مندرجات ضمانت نامه عمل میشود اما اگر موضوع تمدید در متن ضمانت نامه ذکر نشود بر اساس توضیحات زیر عمل می شود .
۴٫    هرگاه درخواست تمدید از طرف متقاضی باشد بایستی حداقل ۱۰ روز قبل از تاریخ انقضا به بانک ارائه شود .
۵٫    ذینفع برای تمدید ضمانت نامه باید به متقاضی مراجعه نماید . اگر مستقیما به بانک مراجعه نمود ، بانک مراتب را به متقاضی اطلاع می دهد تا قبل از تاریخ انقضا موجبات تمدید را فراهم نماید .
۶٫    اگر با درخواست ذینفع ، متقاضی موجبات تمدید ضمانت نامه را قبل از سررسید فراهم نکند ، با درخواست ذینفع وجه ضمانت نامه بوسیله بانک به او پرداخت می شود .

شرایط لازم برای استفاده هر مشتری از ضمانت نامه ها

معمولا برای صدور ضمانت نامه بانکی ابتدا با تشکیل پرونده اعتباری ، وضعیت مشتری در بانک مورد بررسی کارشناسی قرار می گیرد . اگر در بررسیهای کارشناسی شرایط مورد نظر بانک احراز نماید به درخواست مشتری مبنی بر صدور ضمانت نامه پاسخ مثبت داده می شود . موارد حائز اهمیت در بررسی ها بشرح زیر خلاصه می شود :
۱٫    ضمانت نامه درخواستی متناسب با نوع فعالیت مشتری باشد .
۲٫    مشتری دارای قابلیت انجام کار باشد یعنی تجربه ، تخصص، توانایی و امکانات لازم برای انجام کار مربوطه را داشته باشد .
۳٫    مشتری امکان ارائه وثایق مورد نظر بانک را داشته باشد .