4.66/5 (47)

آيا می‌دانستيد که بسياری از فارسی‌زبانان به جای سپاس‌گزاری، از ديگران سپاس‌گذاری می‌کنند، آن هم به شکل سپاسگذاری؟

اين روزها يکی از اشتباهات بسيار رايج نزد فارسی‌زبانان، کار برد دو فعل “گذاشتن” و “گزاردن” به جاي يکديگر است، به ويژه در نوشتن ترکيبات آن‌ها، مانند؛ قانون‌گذار، بنيانگذار، نمازگزار، خدمت‌گزار و مانند آن‌ها. نخست بايد دانست که نوشتن اين دو فعل به صورت “گزاشتن” و “گذاردن” نادرست است و درست آن‌ها همان “گذاشتن” و “گزاردن” است.
“گذاشتن” دارای يک معنی حقيقی و يک معنی مجازی است:
– “گذاشتن” در معنی حقيقی به معنی قرار دادن چيزی به طور عينی و مشهود در جايی است؛ مانند: او کتاب را در قفسه گذاشت.
– “گذاشتن” در معنی مجازی به معنی پی انداختن، وضع کردن و بنياد نهادن چيزی است.
مانند: قانون‌گذار که قانون را وضع می‌کند، يا بنيانگذار که چيزی را تأسيس می‌کند، و يا نام‌گذاری که وضع کردن نام براي چيزی است.
“گزاردن” نيز دارای دو معنی کلّی است: “گزاردن” به معنای به جا آوردن، ادا کردن، انجام دادن. مانند: نماز گزاردن؛ يعنی “ادا کردن نماز،” يا وام گزاردن يعنی “ادا کردن وام”، بنابراين “وام‌گزار” درست است نه “وام‌گذار.” به همين ترتيب بايد نوشت: حج‌گزار، خراج‌گزار، سپاس‌گزار، شکرگزار، خدمت‌گزار، حق‌گزار، پاسخ‌گزار، مدح‌گزار، پيغام‌گزار، گله‌گزاری، خبرگزاری، کارگزار (انجام‌دهنده‌ کار)، پيغام‌گزار (کسی که پيغام را بازگو می‌کند يا پيغام را می‌آورد) و….

مرا در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سروش
ایتا
اینستاگرام
تلگرام

۳۵ نظر برای این مطلب ثبت شده است

    کیوان ریحانی

    ممنون از توضیحات شما
    واقعا بایستی واقعیت تلخ ندانستن را بپذیریم و به دنبال رفع نقصهایمان باشیم نپرسیدن به مراتب بدتر از ندانستن است. بنده با سرچ کردن در اینترنت مقاله شما را دیده و خواندم و واقعا چیزی آموختم. ممنونم استاد جوان من

      مهدي

      سلام
      متشکرم از ابراز لطف شما

    رضوی

    سپاس از روشنگری شما
    بسیار کاربردی بود

    سیدرضا طیرانی

    با سلام؛
    ممنونم از نوشته عالی و آموزنده شما

    ندا

    ممنون. دونستنش برام مهم بود.

      مهدي

      خواهش می کنم. سپاس از ابراز مهر شما

    مهرداد

    با سلام از متن توضیحی شما ممنون ولی کاش در ادبیات فارسی با حذف حروف تکراری یک صدا مشکل نوشتاری را حل می کردیم. چرا باید در ادبیات فارسی چند حرف با صدای س چند حرف با صدای ز و … باشد با امید به اصلاح زیر بنایی فرهنگ فارسی . البته منظور من حذف کلمات و جایگزینی نیست کش لقمه و دراز آویز زینتی و بالگرد و … اشتباه است ولی یک بار برای همیشه باید در حروف تجدید نظر انقلابی کرد مانند ترکیه که ترکی را کاملا واضح به لاتین نوشتاری درآوردند و در حال حاضر مشکلی ندارند.

      مهدي

      سلام و ارادت
      متاسفانه مسئولین امر در زبان و ادب فارسی هنوز به اجماع برای حفظ ارزشهای ادبی نرسیده اند.

      مرد ناشناس

      در بسیاری موارد حروف هم صدای مختلف الشکل راهگشا و مفید و شناسنامه کلمات است و کنار گذاشتن آنها ارتباط ما را با سنت های ادبی تاریخی قطع می کند. مثلا کلمات خوار/خار، خوان/خان، سفیر/صفیر، صبا/سبا، گذار/گزار، ارز/عرض/ارض و… مگر فرانسوی ها یک قطار حروف ناخوانای به ظاهر بی خاصیت را از پایان کلماتشان حذف کرده اند؟

    موهبتی

    ممنون از مطلب آموزنده و کاربردی تان

      مهدي

      تشکر از ابراز لطف شما

    جمشید

    بسیار مفید بود

    تشکر

      مهدي

      سلام و ارادت
      خواهش می کنم. از ابراز لطفتون ممنونم.

    عباس

    سپاس از شما
    خیلی ها بین این دو لغت ابهام داشتند ، مثال های خوبی ارائه شد.

    کریم کریمی

    سلام. و تشکر از مطلبتون منم خوندم و استفاده هم کردم. موفق و موید باشید

    عرفان

    با عرض سلام
    درود بر شما که ساده و اساسی، مطلب رو جا انداختید.
    سپاسگزارم

      مهدي

      سلام و ارادت خدمت شما دوست عزیز
      از ابراز لطف شما ممنونم …

    موسوی

    عرض سلام و درود و ادب
    واقعا برای بنده هم همیشه پرسش بود که کدام صحیحه؟
    ممنون از راهنمایی
    پیروز باشید

    عبد الله

    اطلاعات مهم و مفیدی بود و یاد گرفتم و دیگه فراموشم نمیشه .
    از شما سپاسگذارم !!! 🙂

      مهدي

      سلام. از ابراز لطف شما ممنونم

    مریلا

    سپاسگزارم از اینکه این مطلبو برای عده ای روشن کردید. دقیقا یادمه کلاس اول یا دوم دبستان این واژه ی سپاسگزاری رو معلممون چنان در ذهن ما حک کرد که محال بود یادمون بره. اما متأسفانه انقدر این غلط از طرف افراد حتی فرهیخته دیده شده که من با اینکه مطمئن بودم شک کردم و سرچ کردم. از آن بدتر اینه که یه بار تو دانشکده سرکلاس استاد یه متن مهمی رو مجبور شد برامون دیکته کنه که در این متن کلمه ی “توجیه” وجود داشت. یه لحظه چشمم خورد به برگه ی بغل دستیم. دیدم نوشته: توجیح ـ گفتم این غلطه بعد نگاه کردیم دیدیم همه نوشتن توجیح. دیگه واقعا عصبی شدم. تو دلم گفتم: اینا تو دانشگاه چیکار می کنن. برای روشن شدن قضیه به استاد گفتم که شما بگید دیکته ی توجیه چه جوریه… که در کمال تأسف دیدم استاد هم نتونست به صراحت بگه که توجیح درسته چون خودش هم شک داشت. که من مجبور شدم برم از کتابخونه فرهنگ لغت بیارم. که دیدم همه با ریشخند گفتن: خیله خب بابا (باصطلاح) استاد!! هم در توجیه اشتباهش گفت: زبان پویاست و… اراجیف دیگه سر هم کرد.
    یکی از غلطهای رایج هم تسویه حساب است، که در کمال شرمندگی مینوسن: تصفیه

      مهدي

      سلام و عرض ادب
      از ابراز لطف جنابعالی سپاسگزارم
      متاسفانه در کشور ما عناوین اشتباه زیادی اعم از لغوی و فرهنگی در بین آحاد جامعه رواج دارد که قابل اصلاح است. باید از خودمان شروع کنیم.

      مهدی

      البته معنی تسویه با تصفیه متفاوته و هر دوش در کنار کلمه حساب قابل استفاده است.
      تسویه حساب یعنی برابر کردن حساب
      تصفیه حساب یعنی پاک کردن حساب

    داج

    از بابت رهنمود شما بسیار سپاس گزارم.

      مهدي

      متشکرم

    اعظم السادات فاطمي

    سلام
    سپاس از توجه و دقت نظر شما
    بنده هميشه با همكارانم براي نوشتار كلمه”سپاسگزار” مشكل داشتم
    خوشبختانه توضيحات مفيد شما دوستانم را قانع كرد
    درود

      مهدي

      سلام. خرسندم از اینکه این مطلب برایتان مفید بود.

    مرتضی علیزاده

    سلام. تأکید بر مطلب بالا توسط آموزگاران ابتدایی به نوآموزانشان با جدیت بیشتری دنبال شود. البته بنده با سرهم نویسی واژگان ترکیبی ای که اشاره داشتید موافق نیستم. بنده، زادۀ سال ۶۲ هستم و در دوران دبستان املاء را همیشه ۲۰ می گرفتم به همین خاطر حساسیتی خاصی روی املای واژگان دارم. در زمان ما سرهم نویسی متداول بود البته نه مانند دوران قبل از انقلاب که سرهم نویسی خیلی افراطی شده بود و ۳ تا ۴ واژه حرف اضافه و زبط را به هم می چسباندند ولی خب بهتر از افراط الآن بود. چند سال پیش که کتاب فارسی یکی از بچه دبستانی های بستگان را ورق می زدم، چشمم خورد به واژۀ “به تر” !!!!! بهتر نیست این قضیه یک بار برای همیشه حل شود و استاندارد معقول و همه پسندی برای آن وضع شود و توسط نهادهای ذی ربط بر اجرای آن که خب طبیعتاً مطبوعات و انتشارات است نظارت گردد؟

    شهین

    سپاسگزارم
    ای کاش یک بخشنامه ای به کل ادارات ارسال شود و صحیح این کلمات نیز آموزش داده شود .
    تقریبا ۹۹ درصد همکاران من از کلمه سپاسگذار استفاده می کنند اون یک درصدی هم که می نویسد سپاسگزار فقط من هستم
    چطوری میشه با احترام درستشو بهشون فهموند

    علیرضا

    سلام. خیلی عالی
    به نظر شما واژه خوشبختم درست تره یا خوشوقتم؟

    کیوان

    بسیار عالی

    فرخ نسب

    درود بر شما ، سپاس از مقاله مفید و آموزنده شما

      مهدي

      ممنونم از حسن توجه شما

    رهگذر

    سلام علیکم،
    فکر میکنم در میان مثالهائی که زدید بجای «بنیاد گذار» باید «بنیان گذار» را بکار میبردید.
    بنیاد گذار در هیچیک از فرهنگ لغاتی وجود نداره.

      مهدي

      علیکم السلام، درست فرمودید اصلاح گردید …

دیدگاهتان را بنویسید

*
*

فیلدهای ضروری علامت گذاری شده اند *